De opstanding van Jezus Christus staat centraal in het christelijk geloof. Maar hoe weten we dat de eerste volgelingen van Jezus niet simpelweg een verhaal hebben verzonnen? Waarom zouden we hun getuigenis serieus nemen? Hoewel absolute zekerheid over historische gebeurtenissen onmogelijk is, zijn er sterke redenen om te geloven dat de discipelen de waarheid spraken over wat zij hadden gezien en meegemaakt.
1. Ze hadden niets te winnen, maar alles te verliezen
Mensen liegen meestal omdat ze er beter van denken te worden. De volgelingen van Jezus werden echter niet rijk, machtig of populair door hun boodschap. Integendeel: ze werden bespot, vervolgd, gevangen gezet en velen van hen verloren uiteindelijk hun leven. Als zij wisten dat de opstanding een verzinsel was, waarom zouden zij dan zoveel lijden voor een leugen die hen niets opleverde?
2. Hun levens veranderden radicaal
Voor de kruisiging waren de discipelen bang en ontmoedigd. Toen Jezus werd gearresteerd, vluchtten zij weg. Petrus ontkende zelfs drie keer dat hij Jezus kende. Maar kort daarna zien we dezelfde mensen vrijmoedig in Jeruzalem verkondigen dat Jezus uit de dood is opgestaan. Er moet iets ingrijpends zijn gebeurd dat deze verandering verklaart.
3. Ze verkondigden hun boodschap op de gevaarlijkste plek
De discipelen begonnen hun prediking niet ergens ver weg, maar juist in Jeruzalem: de stad waar Jezus was gekruisigd en begraven. Als het graf nog bezet was geweest, hadden de tegenstanders eenvoudig het lichaam kunnen tonen. Toch groeide de beweging juist daar explosief. Dat vraagt om een verklaring.
4. Hun verslagen bevatten ongemakkelijke details
Verzonnen verhalen maken hun helden meestal indrukwekkend. De evangeliën doen vaak het tegenovergestelde. De discipelen worden afgeschilderd als angstig, twijfelend en soms zelfs ongeloofwaardig. Ook wordt vermeld dat vrouwen de eerste getuigen van de opstanding waren, terwijl het getuigenis van vrouwen in die tijd weinig gewicht had. Zulke details wijzen eerder op eerlijke verslaggeving dan op propaganda.
5. Er waren veel ooggetuigen
Volgens de apostel Paulus verscheen de opgestane Jezus aan Petrus, de twaalf discipelen en zelfs aan meer dan vijfhonderd mensen tegelijk. Paulus schreef hierover terwijl veel van deze getuigen nog leefden. Zijn lezers konden hun verhalen controleren. Dat maakt de christelijke boodschap uitzonderlijk toetsbaar voor een gebeurtenis uit de oudheid.
6. Hun getuigenis veranderde de wereld
Binnen enkele eeuwen verspreidde het christendom zich door het hele Romeinse Rijk. Natuurlijk bewijst groei op zichzelf niet dat iets waar is. Maar het is opmerkelijk dat een kleine groep eenvoudige mannen en vrouwen, zonder politieke macht of militaire steun, een boodschap verspreidde die de geschiedenis blijvend heeft veranderd. De meest logische verklaring is dat zij werkelijk overtuigd waren van wat zij hadden gezien.
Wat betekent dit voor ons?
Uiteindelijk draait de vraag niet alleen om geschiedenis, maar ook om ons eigen leven. Als de discipelen de waarheid spraken en Jezus werkelijk uit de dood is opgestaan, dan is Hij niet slechts een belangrijke figuur uit het verleden. Dan is Hij de levende Heer die ook vandaag mensen uitnodigt om Hem te volgen. De opstanding van Jezus blijft een gebeurtenis die om een reactie vraagt. Misschien is de belangrijkste vraag daarom niet: “Geloofden de discipelen het?” maar: “Wat doe ik met hun getuigenis?“
